کلیات آئین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی ماده 1 در این آئین‌نامه عبارتهای زیر در معانیمشروح مربوط به كار می‌روند: «قانون»: قانوننظاممهندسیو کنترل ساختمان ـ مصوب 1374. «مهندسیساختمان»: امور فنی و مهندسی؛ معماری و شهرسازی بخش‌های ساختمان وشهرسازی. «سازمان»: سازماننظاممهندسیساختمان. «نظاممهندسیاستان»: سازماننظاممهندسیساختمان استان. «پروانه اشتغال»: پروانهاشتغال به کار مهندسی؛ کاردانی؛ تجربی. «رشته‌های اصلی»: رشته‌های اصلیمهندسیشامل معماری، عمران ، تأسیسات مکانیکی، تأسیساتبرقی، شهرسازی، نقشه‌برداری و ترافیک . «رشته‌های مرتبط»: رشته‌های مرتبط با «رشته‌های اصلی». ماده 2 اشتغال اشخاص حقیقی و حقوقی برای امور طراحی،محاسبه، نظارت، اجرا و سایر خدمات فنی در بخشهای «مهندسی ساختمان»، در محل‌هایی کهتاکنون در اجرای قوانین قبلی به وسیله وزارتخانه‌های مسکن و شهرسازی و کشور تعیین واعلام شده و همچنین در شهرها و شهرستانها و محل‌هایی که به وسیله وزارت مسکن وشهرسازی با کسب نظر از وزارت کشور مشخص و آگهی خواهد شد، داشتن مدرک صلاحیت حرفه‌ایضروری است. تبصره 1ـ صلاحیت موضوع این ماده در مورد اشخاص حقیقی و حقوقی بهترتیب زیر احراز می‌شود: الف ـ در مورد مهندسان از طریق پروانه اشتغال به کارمهندسی. ب ـ در مورد کاردانهای فنی از طریق پروانهاشتغال به کار کاردانی. پ ـ ‌در مورد معماران تجربی از طریق پروانه اشتغال بهکار تجربی. ت ـ در مورد استادکاران و کارگران ماهر از طریق پروانه مهارتفنی. ث ـ در مورد اشخاص حقوقی از طریق پروانه اشتغال به کارمهندسی(حقوقی) ج ـ در مورد اشخاص حقوقی از طریق پروانهاشتغال به کار کاردانی فنی  (حقوقی) تبصره 2ـ پروانه مهارت فنی به وسیله وزارتکار و امور اجتماعی و سایر پروانه‌های اشتغال به وسیله وزارت مسکن و شهرسازی صادرمی‌شود. ماده 3 شهرداریها و مراجع صدور پروانه ساختمان، پروانه شهرک‌سازیو شهرسازی و همچنین مراجع صدور مجوزهای مربوط به تفکیک اراضی و سایر مراجع صدورمجوزهای مربوط به کنترل، نظارت و نظایر آن در محل‌های مندرج در ماده 2 برای صدورپروانه یا مجوزهای مذکور تنها نقشه‌هایی را خواهند پذیرفت که توسط اشخاص حقیقی وحقوقی دارنده «پروانه اشتغال» و در صلاحیت و ظرفیت مربوط امضا شده باشد و برایانجام فعالیتهای کنترل و نظارت نیز فقط از خدمات این اشخاص در حدود صلاحیت و ظرفیتاشتغال آنها می‌توان استفاده نمود. تبصره ـ نقشه‌ تفکیک اراضی که توسطشهرداری‌ها تهیه می‌شود از مفاد این ماده مستثنی است. فصل دوم: پروانهاشتغال به کار مهندسی، حدود صلاحیت و ظرفیت اشتغال الف: پروانه اشتغال بهکارمهندسی ماده 4 دارندگان مدرک تحصیلیکارشناس و بالاتر، در هر یک از «رشته‌های اصلی» یا «رشته‌های مرتبط» می‌توانند ازطریق تقاضای صدور پروانه اشتغال به کارمهندسیباتوجه به مدارک تحصیلی و سوابق کار و تجربه در یک یا چند زمینه خدماتمهندسیاز قبیل طراحی، محاسبه، نظارت، اجرا، بهره‌برداری،نگهداری، کنترل و بازرسی امور آزمایشگاهی، مدیریت ساخت و تولید، نصب، آموزش و تحقیقدرخواست تشخیص صلاحیت نمایند. ماده 5 برای صدور «پروانه اشتغال» علاوه بردارابودن مدرک تحصیلی، گواهی اشتغال به کارآموزی و گواهی قبولی در آزمونهای مربوط وسابقه‌کار حرفه‌ای در رشته‌های تخصصی و فنی مربوط، بعد از تاریخ اخذ مدرک به شرحزیر ضروری است: الف ـ دارندگان مدرک علمی دکتری با حداقل 1 سال کارآموزی یاسابقه کار. ب ـ دارندگان مدرک کارشناسی ارشد با حداقل 2 سال کارآموزی یا سابقهکار. پ ـ دارندگان مدرک کارشناسی با حداقل 3 سال کارآموزی یا سابقهکار. ماده 6 گواهی اشتغال به کار و تجربیه عملی و سابقه کار متقاضی درصورتی معتبر شناخته خواهد شد که توسط واحدهای فنی وزارتخانه‌ها، سازمانهای دولتی یاوابسته به دولت، شهرداریها، شخصیت‌های حقوقی شاغل در رشته‌های موضوع «قانون»،شرکت‌های ساختمانی یا مهندسان مشاور که دارای پروانه اشتغال به کارمهندسی «شخص حقوقی» می‌باشند و یا توسط دو نفر از مهندسانبا بیش از ده سال سابقه کار و دارای پروانه اشتغال به کارمهندسیو یا توسط «نظاممهندسیاستان» تأیید و صادر شده باشد. در گواهی اشتغالمذکور موارد زیر باید درج شود: الف ـ نام، محل و مشخصات پروژه‌ای که متقاضی درآن اشتغال داشته است. ب ـ مدت اشتغال متقاضی با ذکر تاریخ شروع و خاتمهکار. پ ـ نام و مشخصات تحصیلی متقاضی. ت ـ نام، مشخصات، سمت و شماره «پروانهاشتغال» شخص حقیقی یا حقوقی صادرکننده گواهی. ماده 7 متقاضی «پروانهاشتغال» باید تقاضای کتبی خود را طبق فرم مخصوصی که توسط وزارت مسکن و شهرسازی تهیهشده و حاوی نکات ضروری که متقاضی باید تعهد و رعایت نماید نیز می‌باشد، تکمیلنموده، همراه با مدارک زیر تسلیم نماید. الف ـ فتوکپی مصدق مدرک تحصیلی که ارزشدانشگاهی و رشته و درجه علمی آن صریحاً توسط وزارت فرهنگ و آموزش عالی مورد تصویب وتأیید قرار گرفته باشد، به کیفیتی که اطمینان به صحت آن برای مرجع صادرکننده «پروانه اشتغال» محرز شود. ب ـ گواهی اشتغال به کار به ترتیبی که در ماده 6 اینآئین‌نامه مقرر شده است. پ ـ گواهی قبولی در آزمون ت ـ قتوکپی کارت کداقتصادی متقاضی. ث ـ فیش بانکی مربوط به پرداخت عوارض صدور «پروانهاشتغال». ج ـ مدارک عضویت «نظاممهندسیاستان» مربوط. چ ـ مدارک هویت به ترتیبی که در فرم تقاضای «پروانه اشتغال» تعیین و مقررشده است. ح ـ سایر مدارکی که ارائه آنها به موجب مقررات این آئین‌نامه و یاقوانین حاکم بر صدور این گونه مدارک الزامی باشد. ماده 8 وزارت مسکن وشهرسازی پس از بررسی تقاضای «پروانه اشتغال» و مدارک ضمیمه آن در صورت کامل بودن،حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ وصول، «پروانه اشتغال» مورد درخواست را صادر خواهندنمود و در صورت کافی نبودن مدارک، مراتب را ظرف 15 روز با ذکر نواقص به طور کتبی بهمتقاضی اعلام خواهد نمود. تبصره ـ وزارت مسکن و شهرسازی در استانهایی که شرایطرا مقتضی تشخیص دهد، وصول تقاضای «پروانه اشتغال» و مدارک مربوط را به عهده «نظاممهندسیاستان» محول خواهد کرد. «نظاممهندسیاستان» در این حالت پس از بررسی و تأیید و تنظیمپرونده، آن را برای صدور «پروانه اشتغال» به وزارت مسکن و شهرسازی ارسال خواهدکرد. ماده 9 اشخاص حقیقی دارای پروانه اشتغال به کارمهندسیدر رشته و تخصصی که تشخیص صلاحیت شده‌اند به طورفردی یا به طور مشترک با مسئولیت مشترک می‌توانند اقدام به تأسیس دفترمهندسیبنمایند. دفاترمهندسیقائم به شخص یا اشخاص حقیقی دارای «پروانه اشتغال» می‌باشد و امتیاز آن قابلواگذاری نیست. اشخاص مذکور موظف به نگهداری دفاتر قانونی بر اساس ماده 96 قانونمالیاتهای مستقیم می‌باشند. دفاترمهندسیمذکورمی‌توانند با توجه به حدود صلاحیت افراد دارنده «پروانه اشتغال» که عضو دفترمی‌باشند از وزارت مسکن و شهرسازی درخواست صلاحیت بنمایند. ماده 10 اشخاصحقوقی با دارا بودن شرایط و ارائه مدارک به شرح زیر، می‌توانند در یک یا چند رشتهمشروط بر اینکه حداقل دو نفر از مدیران آن دارای پروانه اشتغال به کارمهندسییا کاردانی باشند تقاضای صدور «پروانه اشتغال» شخصحقوقی بنمایند. الف ـ فتوکپی پروانه اشتغال به کارمهندسییا کاردانی اشخاص حقیقی فوق‌الذکر. ب ـ یک نسخهفتوکپی اساسنامه و روزنامه رسمی حاوی آگهی تأسیس و آخرین تغییرات و یک نسخه از صورتجلسه مجمع عمومی و مدارک مربوط به ثبت آن در مورد انتخاب مدیر یا مدیران و کسانی کهدارای حق امضاء می‌باشند. پ ـ مدارک مربوط به احراز صلاحیت از سازمان برنامه وبودجه و سایر مراجع ذیربط در صورت وجود ت ـ فتوکپی کارت کد اقتصادی متقاضی. ثـ فیش بانکی مربوط به پرداخت عوارض صدور پروانه اشتغال. ج ـ ارائه مدارک عضویتدر «نظاممهندسیاستان» چ ـ هر نوع مدارک دیگری کهدر فرم تقاضای «پروانه اشتغال» اشخاص حقوقی تعیین و مقرر شده باشد. تبصره ـتغییرات اساسنامه یا ترکیب مدیران باید ظرف حداکثر یک ماه به مرجع صادرکننده «پروانه اشتغال» اطلاع داده شود و در صورتیکه تغییرات مذکور به موقع اطلاع دادهنشود و یا مدیرانی که دارای «پروانه اشتغال» شخص حقیقی می‌باشند از مدیریت شخصحقوقی خارج شوند، وزارت مسکن و شهرسازی می‌تواند حسب مورد «پروانه اشتغال» مدیرانیا شخصیت حقوقی یا هر دو را لغو کند.

کلیات آئین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی ماده 1 در این آئین‌نامه عبارتهای زیر در معانیمشروح مربوط به كار می‌روند: «قانون»: قانوننظاممهندسیو کنترل ساختمان ـ مصوب 1374. «مهندسیساختمان»: امور فنی و مهندسی؛ معماری و شهرسازی بخش‌های ساختمان وشهرسازی. «سازمان»: سازماننظاممهندسیساختمان. «نظاممهندسیاستان»: سازماننظاممهندسیساختمان استان. «پروانه اشتغال»: پروانهاشتغال به کار مهندسی؛ کاردانی؛ تجربی. «رشته‌های اصلی»: رشته‌های اصلیمهندسیشامل معماری، عمران ، تأسیسات مکانیکی، تأسیساتبرقی، شهرسازی، نقشه‌برداری و ترافیک . «رشته‌های مرتبط»: رشته‌های مرتبط با «رشته‌های اصلی». ماده 2 اشتغال اشخاص حقیقی و حقوقی برای امور طراحی،محاسبه، نظارت، اجرا و سایر خدمات فنی در بخشهای «مهندسی ساختمان»، در محل‌هایی کهتاکنون در اجرای قوانین قبلی به وسیله وزارتخانه‌های مسکن و شهرسازی و کشور تعیین واعلام شده و همچنین در شهرها و شهرستانها و محل‌هایی که به وسیله وزارت مسکن وشهرسازی با کسب نظر از وزارت کشور مشخص و آگهی خواهد شد، داشتن مدرک صلاحیت حرفه‌ایضروری است. تبصره 1ـ صلاحیت موضوع این ماده در مورد اشخاص حقیقی و حقوقی بهترتیب زیر احراز می‌شود: الف ـ در مورد مهندسان از طریق پروانه اشتغال به کارمهندسی. ب ـ در مورد کاردانهای فنی از طریق پروانهاشتغال به کار کاردانی. پ ـ ‌در مورد معماران تجربی از طریق پروانه اشتغال بهکار تجربی. ت ـ در مورد استادکاران و کارگران ماهر از طریق پروانه مهارتفنی. ث ـ در مورد اشخاص حقوقی از طریق پروانه اشتغال به کارمهندسی(حقوقی) ج ـ در مورد اشخاص حقوقی از طریق پروانهاشتغال به کار کاردانی فنی  (حقوقی) تبصره 2ـ پروانه مهارت فنی به وسیله وزارتکار و امور اجتماعی و سایر پروانه‌های اشتغال به وسیله وزارت مسکن و شهرسازی صادرمی‌شود. ماده 3 شهرداریها و مراجع صدور پروانه ساختمان، پروانه شهرک‌سازیو شهرسازی و همچنین مراجع صدور مجوزهای مربوط به تفکیک اراضی و سایر مراجع صدورمجوزهای مربوط به کنترل، نظارت و نظایر آن در محل‌های مندرج در ماده 2 برای صدورپروانه یا مجوزهای مذکور تنها نقشه‌هایی را خواهند پذیرفت که توسط اشخاص حقیقی وحقوقی دارنده «پروانه اشتغال» و در صلاحیت و ظرفیت مربوط امضا شده باشد و برایانجام فعالیتهای کنترل و نظارت نیز فقط از خدمات این اشخاص در حدود صلاحیت و ظرفیتاشتغال آنها می‌توان استفاده نمود. تبصره ـ نقشه‌ تفکیک اراضی که توسطشهرداری‌ها تهیه می‌شود از مفاد این ماده مستثنی است. فصل دوم: پروانهاشتغال به کار مهندسی، حدود صلاحیت و ظرفیت اشتغال الف: پروانه اشتغال بهکارمهندسی ماده 4 دارندگان مدرک تحصیلیکارشناس و بالاتر، در هر یک از «رشته‌های اصلی» یا «رشته‌های مرتبط» می‌توانند ازطریق تقاضای صدور پروانه اشتغال به کارمهندسیباتوجه به مدارک تحصیلی و سوابق کار و تجربه در یک یا چند زمینه خدماتمهندسیاز قبیل طراحی، محاسبه، نظارت، اجرا، بهره‌برداری،نگهداری، کنترل و بازرسی امور آزمایشگاهی، مدیریت ساخت و تولید، نصب، آموزش و تحقیقدرخواست تشخیص صلاحیت نمایند. ماده 5 برای صدور «پروانه اشتغال» علاوه بردارابودن مدرک تحصیلی، گواهی اشتغال به کارآموزی و گواهی قبولی در آزمونهای مربوط وسابقه‌کار حرفه‌ای در رشته‌های تخصصی و فنی مربوط، بعد از تاریخ اخذ مدرک به شرحزیر ضروری است: الف ـ دارندگان مدرک علمی دکتری با حداقل 1 سال کارآموزی یاسابقه کار. ب ـ دارندگان مدرک کارشناسی ارشد با حداقل 2 سال کارآموزی یا سابقهکار. پ ـ دارندگان مدرک کارشناسی با حداقل 3 سال کارآموزی یا سابقهکار. ماده 6 گواهی اشتغال به کار و تجربیه عملی و سابقه کار متقاضی درصورتی معتبر شناخته خواهد شد که توسط واحدهای فنی وزارتخانه‌ها، سازمانهای دولتی یاوابسته به دولت، شهرداریها، شخصیت‌های حقوقی شاغل در رشته‌های موضوع «قانون»،شرکت‌های ساختمانی یا مهندسان مشاور که دارای پروانه اشتغال به کارمهندسی «شخص حقوقی» می‌باشند و یا توسط دو نفر از مهندسانبا بیش از ده سال سابقه کار و دارای پروانه اشتغال به کارمهندسیو یا توسط «نظاممهندسیاستان» تأیید و صادر شده باشد. در گواهی اشتغالمذکور موارد زیر باید درج شود: الف ـ نام، محل و مشخصات پروژه‌ای که متقاضی درآن اشتغال داشته است. ب ـ مدت اشتغال متقاضی با ذکر تاریخ شروع و خاتمهکار. پ ـ نام و مشخصات تحصیلی متقاضی. ت ـ نام، مشخصات، سمت و شماره «پروانهاشتغال» شخص حقیقی یا حقوقی صادرکننده گواهی. ماده 7 متقاضی «پروانهاشتغال» باید تقاضای کتبی خود را طبق فرم مخصوصی که توسط وزارت مسکن و شهرسازی تهیهشده و حاوی نکات ضروری که متقاضی باید تعهد و رعایت نماید نیز می‌باشد، تکمیلنموده، همراه با مدارک زیر تسلیم نماید. الف ـ فتوکپی مصدق مدرک تحصیلی که ارزشدانشگاهی و رشته و درجه علمی آن صریحاً توسط وزارت فرهنگ و آموزش عالی مورد تصویب وتأیید قرار گرفته باشد، به کیفیتی که اطمینان به صحت آن برای مرجع صادرکننده «پروانه اشتغال» محرز شود. ب ـ گواهی اشتغال به کار به ترتیبی که در ماده 6 اینآئین‌نامه مقرر شده است. پ ـ گواهی قبولی در آزمون ت ـ قتوکپی کارت کداقتصادی متقاضی. ث ـ فیش بانکی مربوط به پرداخت عوارض صدور «پروانهاشتغال». ج ـ مدارک عضویت «نظاممهندسیاستان» مربوط. چ ـ مدارک هویت به ترتیبی که در فرم تقاضای «پروانه اشتغال» تعیین و مقررشده است. ح ـ سایر مدارکی که ارائه آنها به موجب مقررات این آئین‌نامه و یاقوانین حاکم بر صدور این گونه مدارک الزامی باشد. ماده 8 وزارت مسکن وشهرسازی پس از بررسی تقاضای «پروانه اشتغال» و مدارک ضمیمه آن در صورت کامل بودن،حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ وصول، «پروانه اشتغال» مورد درخواست را صادر خواهندنمود و در صورت کافی نبودن مدارک، مراتب را ظرف 15 روز با ذکر نواقص به طور کتبی بهمتقاضی اعلام خواهد نمود. تبصره ـ وزارت مسکن و شهرسازی در استانهایی که شرایطرا مقتضی تشخیص دهد، وصول تقاضای «پروانه اشتغال» و مدارک مربوط را به عهده «نظاممهندسیاستان» محول خواهد کرد. «نظاممهندسیاستان» در این حالت پس از بررسی و تأیید و تنظیمپرونده، آن را برای صدور «پروانه اشتغال» به وزارت مسکن و شهرسازی ارسال خواهدکرد. ماده 9 اشخاص حقیقی دارای پروانه اشتغال به کارمهندسیدر رشته و تخصصی که تشخیص صلاحیت شده‌اند به طورفردی یا به طور مشترک با مسئولیت مشترک می‌توانند اقدام به تأسیس دفترمهندسیبنمایند. دفاترمهندسیقائم به شخص یا اشخاص حقیقی دارای «پروانه اشتغال» می‌باشد و امتیاز آن قابلواگذاری نیست. اشخاص مذکور موظف به نگهداری دفاتر قانونی بر اساس ماده 96 قانونمالیاتهای مستقیم می‌باشند. دفاترمهندسیمذکورمی‌توانند با توجه به حدود صلاحیت افراد دارنده «پروانه اشتغال» که عضو دفترمی‌باشند از وزارت مسکن و شهرسازی درخواست صلاحیت بنمایند. ماده 10 اشخاصحقوقی با دارا بودن شرایط و ارائه مدارک به شرح زیر، می‌توانند در یک یا چند رشتهمشروط بر اینکه حداقل دو نفر از مدیران آن دارای پروانه اشتغال به کارمهندسییا کاردانی باشند تقاضای صدور «پروانه اشتغال» شخصحقوقی بنمایند. الف ـ فتوکپی پروانه اشتغال به کارمهندسییا کاردانی اشخاص حقیقی فوق‌الذکر. ب ـ یک نسخهفتوکپی اساسنامه و روزنامه رسمی حاوی آگهی تأسیس و آخرین تغییرات و یک نسخه از صورتجلسه مجمع عمومی و مدارک مربوط به ثبت آن در مورد انتخاب مدیر یا مدیران و کسانی کهدارای حق امضاء می‌باشند. پ ـ مدارک مربوط به احراز صلاحیت از سازمان برنامه وبودجه و سایر مراجع ذیربط در صورت وجود ت ـ فتوکپی کارت کد اقتصادی متقاضی. ثـ فیش بانکی مربوط به پرداخت عوارض صدور پروانه اشتغال. ج ـ ارائه مدارک عضویتدر «نظاممهندسیاستان» چ ـ هر نوع مدارک دیگری کهدر فرم تقاضای «پروانه اشتغال» اشخاص حقوقی تعیین و مقرر شده باشد. تبصره ـتغییرات اساسنامه یا ترکیب مدیران باید ظرف حداکثر یک ماه به مرجع صادرکننده «پروانه اشتغال» اطلاع داده شود و در صورتیکه تغییرات مذکور به موقع اطلاع دادهنشود و یا مدیرانی که دارای «پروانه اشتغال» شخص حقیقی می‌باشند از مدیریت شخصحقوقی خارج شوند، وزارت مسکن و شهرسازی می‌تواند حسب مورد «پروانه اشتغال» مدیرانیا شخصیت حقوقی یا هر دو را لغو کند.